Kontrola w lokalu gastronomicznym potrafi pojawić się wtedy, gdy najmniej jej oczekujemy. Restauracja działa pełną parą, kawiarnia wydaje kawę na wynos, cukiernia pakuje ciasta do kartoników, food truck obsługuje kolejkę, a catering przygotowuje zestawy obiadowe w pojemnikach jednorazowych. Taka kontrola nie zawsze dotyczy wyłącznie kuchni, produktów spożywczych czy czystości stanowisk pracy. Coraz częściej znaczenie mają również opakowania dla gastronomii - kubki, pojemniki, pudełka, tacki, kartoniki, wieczka i inne akcesoria używane do pakowania żywności oraz napojów na wynos.
To nic dziwnego. Opakowanie ma bezpośredni kontakt z jedzeniem albo napojem, dlatego powinno być bezpieczne, odpowiednio dobrane i prawidłowo przechowywane. Lokal gastronomiczny powinien wiedzieć, z jakich opakowań korzysta, skąd one pochodzą i czy są przeznaczone do kontaktu z żywnością.
Dobra wiadomość? Nie trzeba tworzyć skomplikowanego archiwum. W większości przypadków wystarczy prosty, uporządkowany zestaw dokumentów.

Dlaczego dokumenty do opakowań są ważne?

Opakowania jednorazowe dla gastronomii pełnią kilka funkcji jednocześnie. Chronią żywność, ułatwiają transport, wpływają na estetykę sprzedaży i pomagają zachować higienę. Ale z punktu widzenia kontroli najważniejsze jest jedno: opakowania muszą być odpowiednie do kontaktu z żywnością.
Dotyczy to zarówno opakowań do dań gorących, jak i zimnych przekąsek, deserów, ciast, sałatek, kawy, lemoniady czy cateringu. Jeśli pojemnik, kubek lub pudełko jest używane niezgodnie z przeznaczeniem, może pojawić się problem. Przykład? Opakowanie przeznaczone tylko do zimnych produktów nie powinno być używane do gorących potraw, jeśli producent tego nie dopuszcza.

Dokumenty pomagają potwierdzić, że lokal:

• kupuje opakowania z legalnego źródła
• używa produktów przeznaczonych do kontaktu z żywnością
• zna podstawowe parametry opakowań
• przechowuje opakowania w higienicznych warunkach

W praktyce dobrze przygotowana dokumentacja to mniej stresu podczas kontroli i większy porządek w codziennej pracy lokalu.

Jakie dokumenty dotyczące opakowań warto mieć?

Nie każdy lokal będzie potrzebował dokładnie takiego samego zestawu dokumentów. Inne opakowania stosuje kawiarnia z kawą na wynos, inne cukiernia, a inne restauracja z dostawą obiadów. Są jednak dokumenty, które warto mieć zawsze.

Najważniejsze z nich to:

• deklaracje zgodności lub oświadczenia o kontakcie z żywnością
• karty techniczne albo specyfikacje produktów
• faktury i dokumenty zakupu
• etykiety lub zdjęcia etykiet z opakowań zbiorczych
• procedura przechowywania opakowań
• instrukcja doboru opakowań do potraw i napojów
• dokumenty SUP i BDO, jeśli dotyczą danego lokalu
• dokumenty związane z gospodarką odpadami

Poniżej omawiamy każdy z tych punktów w prosty i praktyczny sposób.

1. Deklaracja zgodności lub potwierdzenie kontaktu z żywnością

To jeden z najważniejszych dokumentów dotyczących opakowań gastronomicznych. Deklaracja zgodności potwierdza, że dany materiał lub wyrób może mieć kontakt z żywnością i spełnia wymagania określonych przepisów.
W gastronomii warto mieć taki dokument szczególnie dla opakowań, które bezpośrednio dotykają jedzenia lub napoju. Chodzi między innymi o kubki, pojemniki, tacki, wieczka i inne wyroby używane przy sprzedaży na wynos.

W dokumentacji mogą pojawić się różne nazwy:

• deklaracja zgodności,
• oświadczenie zgodności,
• dokument do kontaktu z żywnością,
• atest do kontaktu z żywnością,
• certyfikat producenta,
• potwierdzenie przeznaczenia produktu do żywności.

Warto pamiętać, że potoczne słowo „atest” bywa używane bardzo szeroko. Najważniejsze jest nie samo nazewnictwo, ale treść dokumentu. Powinno z niego wynikać, że dane opakowanie nadaje się do kontaktu z żywnością i może być używane zgodnie z określonym przeznaczeniem.

2. Karta techniczna lub specyfikacja produktu

Deklaracja zgodności mówi, że opakowanie może być stosowane do żywności. Karta techniczna idzie krok dalej - pomaga ustalić, jak konkretnie można używać danego produktu.
To bardzo praktyczny dokument, ponieważ opakowania na wynos różnią się materiałem, odpornością i przeznaczeniem. Nie każde opakowanie nadaje się do wysokiej temperatury, tłustych produktów, mrożenia czy podgrzewania.

W karcie technicznej warto szukać informacji takich jak:

• materiał wykonania,
• pojemność lub wymiary
• zakres temperatur
• przeznaczenie do dań gorących lub zimnych
• możliwość stosowania w kuchence mikrofalowej
• odporność na tłuszcz i wilgoć
• warunki przechowywania
• sposób użycia
• oznaczenia materiałowe
• ograniczenia wskazane przez producenta

Dzięki takim informacjom personel wie, które opakowania można stosować do kawy, które do zimnych napojów, które do dań obiadowych, a które do deserów lub wyrobów cukierniczych. To ogranicza pomyłki i poprawia bezpieczeństwo sprzedaży.

3. Faktury i dokumenty zakupu opakowań

Faktura nie zastępuje deklaracji zgodności, ale jest ważnym dokumentem potwierdzającym pochodzenie opakowań. W razie kontroli pomaga pokazać, że lokal kupuje produkty od konkretnego dostawcy, a nie z przypadkowego źródła.

Warto przechowywać:

• faktury zakupu,
• dokumenty WZ
• potwierdzenia zamówień
• potwierdzenia dostawy
• korespondencję z dostawcą, jeśli dotyczy dokumentacji
• karty produktów pobrane ze sklepu lub katalogu

Najwygodniej trzymać je w jednym folderze - papierowym lub elektronicznym. Można podzielić je na miesiące albo na grupy: kubki, opakowania cukiernicze, folie, torby, akcesoria.

Taki porządek przydaje się nie tylko przy kontroli. Ułatwia też ponowne zamówienia, sprawdzenie cen, porównanie dostaw i szybsze odnalezienie konkretnego produktu.

4. Etykiety i oznaczenia z opakowań zbiorczych

Wiele istotnych informacji znajduje się na kartonach zbiorczych, etykietach i opakowaniach transportowych. Po rozpakowaniu produktów te dane często znikają z pola widzenia, dlatego warto je zachować.
Nie trzeba przechowywać każdego pustego kartonu. Wystarczy zdjęcie etykiety albo wycięty fragment z najważniejszymi informacjami.

Na etykietach mogą znajdować się:

• nazwa produktu
• materiał wykonania
• symbol kontaktu z żywnością
• pojemność lub rozmiar
• numer partii
• dane producenta lub dystrybutora
• oznaczenia dotyczące recyklingu
• informacje o ograniczeniach użytkowania
• symbole wymagane przepisami

To szczególnie przydatne wtedy, gdy w magazynie jest kilka podobnych produktów. Etykieta pomaga uniknąć pomyłki i ułatwia powiązanie opakowania z dokumentacją.

5. Procedura przechowywania opakowań

Opakowania do żywności powinny być przechowywane w odpowiednich warunkach. Nawet najlepszy produkt traci sens, jeśli leży otwarty obok środków chemicznych, na brudnej półce albo w wilgotnym miejscu.
W dokumentacji HACCP, GHP lub GMP warto uwzględnić krótką procedurę dotyczącą opakowań. Nie musi być długa. Ważne, żeby była konkretna i zgodna z praktyką lokalu.

Przykładowe zasady:

• opakowania są przechowywane w czystym i suchym miejscu
• produkty są zabezpieczone przed kurzem i zabrudzeniem
• opakowania nie są przechowywane razem ze środkami chemicznymi
• uszkodzone lub zabrudzone opakowania nie są używane
• otwarte kartony są zamykane albo zabezpieczane
• personel korzysta z opakowań zgodnie z ich przeznaczeniem

Taka procedura pokazuje, że lokal traktuje opakowania jako element bezpieczeństwa żywności, a nie przypadkowy dodatek.

6. Dokumenty SUP - kiedy trzeba o nich pamiętać?

SUP to przepisy dotyczące wybranych produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. W gastronomii temat najczęściej dotyczy kubków na napoje i pojemników na żywność wydawanych klientom na miejscu lub na wynos.
Warto podkreślić jedną rzecz: opakowanie nie musi wyglądać jak klasyczny plastik, żeby wymagało sprawdzenia. Niektóre produkty papierowe mogą mieć powłokę z tworzywa. Dlatego zawsze warto znać materiał i skład opakowania.

Jeśli lokal używa opakowań objętych SUP, warto mieć:

• listę opakowań, których dotyczy obowiązek
• ewidencję liczby wydanych produktów
• potwierdzenia pobierania opłaty, jeśli obowiązuje
• dokumenty związane z BDO
• potwierdzenia sprawozdań i opłat
• informacje o opakowaniach alternatywnych

W tym obszarze warto współpracować z księgowością lub osobą odpowiedzialną za BDO, ponieważ obowiązki mogą zależeć od konkretnego modelu działalności i rodzaju używanych opakowań.

8. Dokumenty BDO i gospodarka odpadami

Opakowania jednorazowe wiążą się również z gospodarką odpadami. Lokal gastronomiczny powinien mieć uporządkowane dokumenty dotyczące odbioru odpadów, segregacji oraz ewentualnych obowiązków w systemie BDO.

Warto mieć pod ręką:

• umowę na odbiór odpadów
• potwierdzenia odbioru odpadów
• dokumenty BDO, jeśli dotyczą lokalu
• instrukcję segregacji odpadów
• informacje o postępowaniu z odpadami opakowaniowymi
• dokumenty dotyczące innych odpadów z działalności gastronomicznej

Nawet prosta instrukcja segregacji dla pracowników może bardzo pomóc. W codziennej pracy liczy się jasność: co trafia do papieru, co do tworzyw, co do szkła, a co do odpadów zmieszanych.

Gdzie kupować opakowania dla gastronomii?

Wybór dostawcy ma duże znaczenie. Dobra hurtownia opakowań jednorazowych powinna oferować szeroki asortyment, czytelne opisy produktów i możliwość uzyskania dokumentów potrzebnych do lokalu gastronomicznego.
W Vegpak znajdziesz opakowania na wynos dla różnych typów gastronomii: kawiarni, restauracji, cukierni, lodziarni, barów, food trucków i cateringu. W jednym miejscu można dobrać opakowania do napojów, dań gotowych, deserów, wypieków, sałatek, przekąsek i sprzedaży sezonowej.

Dla lokalu to wygoda, ale też większy porządek. Jeden sprawdzony dostawca oznacza prostsze zamówienia, łatwiejszy dostęp do informacji o produktach i mniej chaosu w dokumentacji.

Podsumowanie

Kontrola w lokalu gastronomicznym nie musi być stresująca, jeśli dokumenty dotyczące opakowań są uporządkowane. Najważniejsze jest, aby lokal wiedział, jakich opakowań używa, czy są przeznaczone do kontaktu z żywnością, do jakich produktów się nadają i skąd pochodzą.
W praktyce warto mieć: deklaracje zgodności, karty techniczne, faktury, etykiety, procedurę przechowywania, instrukcję doboru opakowań, dokumenty SUP i BDO oraz podstawowe informacje o gospodarce odpadami.

Dobre opakowania chronią produkt. Dobra dokumentacja chroni lokal.

FAQ – dokumenty dotyczące opakowań w gastronomii

1. Jakie dokumenty do opakowań jednorazowych na wynos warto mieć w lokalu gastronomicznym?
Warto mieć dokumenty potwierdzające kontakt opakowań z żywnością, karty techniczne, faktury zakupu, dokumenty dostawy, etykiety z opakowań zbiorczych, procedurę przechowywania opakowań oraz dokumenty SUP i BDO, jeśli dotyczą lokalu.

2. Czy faktura wystarczy jako dokument do opakowań gastronomicznych?
Faktura potwierdza zakup i pochodzenie produktu, ale nie zastępuje dokumentu potwierdzającego kontakt z żywnością. Najlepiej mieć komplet: fakturę, deklarację lub oświadczenie oraz kartę techniczną produktu.

3. Czy sanepid może zapytać o opakowania jednorazowe?
Tak, podczas kontroli mogą pojawić się pytania o materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym opakowania używane w gastronomii. Warto mieć dokumenty potwierdzające ich przeznaczenie i bezpieczeństwo stosowania.

4. Jak przechowywać opakowania jednorazowe w lokalu?
Opakowania powinny być przechowywane w czystym, suchym miejscu, zabezpieczonym przed kurzem, wilgocią, szkodnikami i kontaktem ze środkami chemicznymi. Otwarte kartony warto zamykać lub przykrywać.

5. Czy opakowanie papierowe może podlegać SUP?
Może, jeśli zawiera powłokę z tworzywa sztucznego. Dlatego przy opakowaniach papierowych warto sprawdzić, czy są wykonane wyłącznie z papieru, czy posiadają warstwę tworzywa.

6. Czy lokal gastronomiczny musi mieć BDO?
To zależy od rodzaju działalności, skali i używanych opakowań. Nie każdy lokal ma takie same obowiązki, dlatego warto sprawdzić swoją sytuację z księgowością lub osobą zajmującą się BDO.

7. Jak uporządkować dokumenty dotyczące opakowań na wynos?
Najlepiej stworzyć jeden folder lub segregator. Warto podzielić go na: dokumenty do kontaktu z żywnością, karty techniczne, faktury i dostawy, procedury wewnętrzne, SUP/BDO oraz odpady.

8. Gdzie kupić sprawdzone opakowania jednorazowe dla gastronomii?
Opakowania jednorazowe dla gastronomii warto kupować w sprawdzonej hurtowni, która oferuje produkty przeznaczone do kontaktu z żywnością i umożliwia dostęp do podstawowych informacji o opakowaniach. W Vegpak dostępne są opakowania na wynos dla restauracji, kawiarni, cukierni, lodziarni, food trucków i cateringu.