Dyrektywa plastikowa SUP

Dyrektywa SUP – co to takiego?

SUP to skrót od Single-Use Plastics — po polsku „tworzywa sztuczne jednorazowego użytku”. Dyrektywa SUP ma skłonić producentów, sprzedawców oraz konsumentów do zmiany swoich nawyków.

Jej celem jest przede wszystkim:

Ograniczenie zużycia tworzyw sztucznych

Wprowadzanie zamienników wykonanych z bardziej przyjaznych środowisku materiałów

Promowanie recyklingu i korzystania z opakowań, które można wykorzystać wielokrotnie

SUP w praktyce

Cel: zmniejszenie o 30% ilości nowych tworzyw sztucznych używanych do produkcji opakowań wprowadzanych na rynek.

Rozpoznawanie i usuwanie z rynku opakowań z tworzyw sztucznych, które są zbędne lub sprawiają problemy – poprzez ich zmianę, wprowadzanie nowych pomysłów i stosowanie innych sposobów dostarczania produktów.

Zapewnienie sprawnego działania systemu zbiórki i przetwarzania opakowań w celu osiągnięcia co najmniej 55% poziomu recyklingu na polskim rynku.

Zwiększenie zawartości surowców wtórnych (recycling) w opakowaniach z tworzyw sztucznych do 25%.

Opakowania z tworzyw sztucznych pojawiające się na polskim rynku będą w pełni przystosowane do ponownego wykorzystania lub recyklingu.

Zwiększenie świadomości i umiejętności konsumentów w zakresie ograniczania zużycia opakowań oraz prawidłowego ich ponownego wykorzystania, segregowania i recyklingu.

Produkty zwolnione z opłaty SUP

Do kategorii produktów zwolnionych z opłaty zalicza się materiały pochodzenia naturalnego, a także niektóre produkty z tworzyw sztucznych, jeśli nadają się do ponownego użycia lub recyklingu albo posiadają odpowiednie certyfikaty potwierdzające wielokrotne użycie. Przykładem takiego materiału jest PP – polipropylen, który może zostać zwolniony z opłaty SUP pod warunkiem, że spełnia odpowiednie wymagania dotyczące ponownego użycia lub recyklingu.

Poniżej znajduje się lista produktów zwolnionych z opłaty SUP.

Papier

Jedno z najpopularniejszych rozwiązań alternatywnych wobec plastiku w kontekście Dyrektywy SUP. Wykorzystywany jest m.in. do produkcji kubków, talerzy czy opakowań na wynos. Aby jednak papierowe produkty spełniały wymagania powinny pochodzić z surowców certyfikowanych (np. FSC) oraz być pozbawione plastikowych powłok, które utrudniają recykling. Coraz częściej stosuje się innowacyjne powłoki biodegradowalne, które pozwalają utrzymać funkcjonalność bez negatywnego wpływu na środowisko.

Nie podlega opłacie SUP

Drewno

Naturalny i biodegradowalny materiał, który idealnie wpisuje się w cele Dyrektywy SUP. Sztućce, mieszadełka czy patyczki wykonane z drewna mogą całkowicie zastąpić plastikowe odpowiedniki. Warto jednak pamiętać, że surowiec powinien pochodzić z odpowiedzialnych źródeł – najlepiej potwierdzonych certyfikatem FSC lub PEFC. Drewniane produkty są nie tylko ekologiczne, ale też estetyczne i trwałe, co czyni je coraz popularniejszym wyborem w branży gastronomicznej.

Nie podlega opłacie SUP

Otręby pszenne

Innowacyjny materiał, który zyskuje na popularności dzięki swojej w 100% biodegradowalnej naturze. Wykorzystywane do produkcji naczyń jednorazowych, są w pełni kompostowalne, a po użyciu mogą nawet stanowić paszę dla zwierząt. Produkty z otrębów pszennych są odporne na ciepło, tłuszcze i wilgoć, dzięki czemu doskonale sprawdzają się w gastronomii. To przykład, jak naturalne surowce mogą skutecznie zastąpić plastik zgodnie z duchem Dyrektywy SUP.

Nie podlega opłacie SUP

Biokompozyt WPC z włóknami drzewnymi

Biokompozyt WPC z włóknami drzewnymi , stosowany jest głównie procesie produkcji sztućców jednorazowych. Materiał ten cechuje się wysoką odpornością termiczną oraz przystosowaniem do wielokrotnego użycia. Biokompozyt zawiera w swojej budowie włókna drewniane, które są w pełni biodegradowalne, obecność w nim polimeru powoduje, że produkt jest zaliczany jako tworzywo sztuczne.

Nie podlega opłacie SUP

Trzcina cukrowa

Właściwie pozostałości po jej przetwarzaniu (bagassa), to kolejny ekologiczny materiał alternatywny. Wykorzystuje się go do produkcji talerzy, misek czy opakowań na żywność. Bagassa jest lekka, wytrzymała i odporna na działanie wysokiej temperatury, a przy tym całkowicie biodegradowalna. Produkty z trzciny cukrowej są przykładem efektywnego wykorzystania odpadów rolniczych i doskonale wpisują się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym, wspieranej przez Dyrektywę SUP.

Nie podlega opłacie SUP

PP

Polipropylen, może być uznany za materiał wielokrotnego użytku, gdy jest zaprojektowany, przeznaczony i wprowadzony do sprzedaży w sposób pozwalający na jego wielokrotne używanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co musi być potwierdzone odpowiednim certyfikatem wydanym przez producenta.

Nie podlega opłacie SUP

Produkty powlekane dyspresją wodną

Produkty powlekane dyspersją wodną nie podlegają opłacie czyli są zwolnione z dyrektywy w przypadku gdy do powlekania zostały użyte materiały naturalne np. żywica.

Nie podlega opłacie SUP

Produkty objęte opłatą SUP

PET

PET, czyli politereftalan etylenu, jest jednym z najczęściej stosowanych tworzyw sztucznych na świecie i właśnie dlatego został objęty przepisami dyrektywy SUP. To materiał lekki, przezroczysty i wytrzymały, z którego produkuje się przede wszystkim butelki na napoje, opakowania na żywność oraz folie ochronne.

Podlega opłacie SUP

rPET

rPET to recyklingowany PET czyli ten sam materiał, z którego produkuje się większość plastikowych butelek i opakowań, tylko pochodzący z odzysku i ponownego przetworzenia. Dyrektywa SUP i polskie przepisy nie zwalniają z opłat produktów tylko dlatego, że są wykonane z materiału pochodzącego z recyklingu.

Podlega opłacie SUP

PLA

PLA (kwas polimlekowy) to polimer pochodzenia naturalnego. Zgodnie z definicją dyrektywy SUP, tworzywem sztucznym jest każdy materiał zawierający polimer. PLA, choć wytwarzany z surowców roślinnych, jest polimerem syntetycznym i spełnia tę definicję.

Podlega opłacie SUP

PS

PS czyli polistyren stosowany jest do produkcji kubków, sztućców, talerzy, pojemników na żywność czy opakowań. Zgodnie z przepisami dyrektywy SUP produkty jednorazowego użytku z polistyrenu są objęte opłatami.

Podlega opłacie SUP

Produkty powlekane PE / PLA

Pomimo iż sam produkt został wykonany z materiału naturalnego który nie jest objęty opłatą SUP, powlekanie go materiałami zawierającymi polimer zalicza go zgodnie z dyrektywą do produktów podlegających opłacie.

Podlega opłacie SUP

Jak zaznaczamy, który produkt podlega opłacie SUP?

Aby wskazać, który produkt podlega opłacie SUP, pod każdym zdjęciem produktu umieszczamy jedną z dwóch poniższych ikon. Dzięki tym oznaczeniom możesz szybko sprawdzić, które produkty wiążą się z dodatkowymi kosztami związanymi z regulacjami dotyczącymi plastiku.

Skąd będę wiedzieć czy produkt jest objęty opłatą?

Kupując produkty na naszej stronie zawsze wiesz, czy wybrany produkt jest objęty opłatą czy nie. Jak? Stawiamy na czytelność i przejrzystość. Informacje o opłacie znajdziesz nie tylko w opisie produktu, ale również na jego głównym zdjęciu. Przeglądając produkty jeszcze przed dodaniem ich do koszyka od razu widzisz, które z nich są objęte przepisami dyrektywy SUP.

Ile to kosztuje?

Opłatę określoną w dyrektywie SUP ponosi tzw. Konsument końcowy. Kim jest piszemy poniżej.

Produkty objęte dyrektywą możemy podzielić na trzy kategorie:

Produkty zwolnione z opłaty: sztućce, słomki, mieszadełka

0,20 zł netto za kubki na napoje z pokrywką lub bez

0,25 zł netto za pojemniki na żywność

Co określamy mianem pojemników na żywność?

To produkty jednorazowe, przeznaczone do pakowania różnorodnej żywności gotowej do spożycia, której zawartość nadaje się do bezpośredniego spożycia bez jakiejkolwiek dalszej obróbki termicznej, mechanicznej lub chemicznej, mogące być używane zarówno na miejscu konsumpcji, jak i do wygodnego transportu na wynos, wykonane w całości lub częściowo z tworzyw sztucznych, lekkie, wytrzymałe, szczelne, odporne na przeciekanie, pokryte lub niepokryte dodatkową warstwą ochronną, zaprojektowane do przechowywania potraw gorących, zimnych, płynnych, półpłynnych, sypkich lub mieszanych, przystosowane do krótkotrwałego kontaktu z żywnością, ergonomiczne, łatwe w użyciu, estetyczne, często jednocześnie funkcjonalne i wizualnie atrakcyjne, w postaci kubków, misek, pojemników, tacek, pudełek, talerzy lub innych podobnych form służących do serwowania, podawania lub transportu gotowych posiłków, dań typu fast food, przekąsek, deserów, sałatek, napojów zimnych i gorących oraz produktów spożywczych wymagających wygodnego, higienicznego i praktycznego opakowania jednorazowego.

Kim jest konsument końcowy?

Kto jest konsumentem końcowym (klientem końcowym):

Osoba fizyczna kupująca napój w jednorazowym kubku papierowym, plastikowym lub z dyspersją wodną, np. w kawiarni, bistro, automacie z napojami, restauracji typu fast food.
Konsument odbierający lunch, gotowy posiłek, sałatkę, deser lub przekąskę w pojemniku jednorazowym, tackach, miseczkach lub pudełkach, przeznaczonych do natychmiastowego spożycia na miejscu lub na wynos.
Użytkownik jednorazowych sztućców, talerzy, kubków, słomek czy mieszadełek, używanych w domu, pracy, szkole lub podczas imprez i spotkań okolicznościowych.
Każda osoba korzystająca z opakowań na napoje lub żywność gotową do spożycia, niezależnie od tego, czy produkt jest gorący, zimny, płynny, półpłynny czy sypki, i która decyduje o ich ostatecznym zużyciu, wyrzuceniu lub recyklingu.
Osoba korzystająca z opakowań jednorazowych w celach higienicznych, praktycznych, użytkowych lub estetycznych, która nie wprowadza ich ponownie do obrotu ani nie przetwarza w działalności gospodarczej.

Kto nie jest konsumentem końcowym:

Sklep, punkt gastronomiczny, restauracja, bar czy firma cateringowa, która kupuje produkty lub opakowania w celu dalszej sprzedaży, przygotowania posiłków dla klientów lub dystrybucji.
Producent, przetwórca lub zakład przemysłowy, używający opakowań lub surowców w procesach produkcyjnych lub technologicznych.
Osoba lub podmiot, który kupuje produkty w celu ponownej odsprzedaży, dystrybucji lub komercyjnego wykorzystania w działalności gospodarczej.
Każdy, kto używa produktów lub opakowań wyłącznie do celów biznesowych, przemysłowych, edukacyjnych lub demonstracyjnych, a nie do własnego, osobistego spożycia lub użytku.

Gdzie trafiają pieniądze z opłaty SUP?

Pieniądze z opłat SUP nie trafiają do producentów czy sprzedawców tylko bezpośrednio do urzedów marszałkowskich. Są przeznaczane na działania związane z ochroną środowiska, recyklingiem, edukacją i promocją opakowań przyjaznych dla środowiska, zgodnie z celem ograniczenia negatywnego wpływu tworzyw sztucznych jednorazowego użytku.

Certyfikaty związane z dyrektywą SUP

Dyrektywa SUP wprowadza obowiązki dotyczące produktów jednorazowych z tworzyw sztucznych, takich jak kubki czy pojemniki.

W praktyce przedsiębiorcy i producenci często stosują certyfikaty i oznakowania, aby:

potwierdzić rodzaj materiału użytego w produkcie (np. polimer PET, polistyren PS),
udowodnić, że produkt spełnia wymogi dotyczące ograniczenia plastiku,
pokazać, że produkt nadaje się do recyklingu lub zawiera określony procent tworzyw z recyklingu,
dokumentować zgodność z normami ekologicznymi, np. dla dyspersji wodnej czy powłok biodegradowalnych.